Analitika, qərəz və statistik dəyişkənlik

Analitika sualı hansı cavabı istədiyinizi müəyyən edir

Analitik işə ölçülə bilən sualla başlayın. “Nə baş verdi?” deskriptiv hesabatla, “niyə dəyişdi?” diaqnostik araşdırma ilə cavablandırılır. “Sonrakı dövrdə nə baş verə bilər?” proqnoz və onun qeyri-müəyyənliyinin qiymətləndirilməsini tələb edir; “hansı addımı ataq?” isə qərar qaydası və mümkün tədbirlərin müqayisəsini tələb edir. Məsələn, keçən həftənin giriş cəhdlərini saymaq deskriptivdir, gələcəkdə hesabın ələ keçirilmə ehtimalını qiymətləndirmək proqnozdur. Bir analitika növünün nəticəsi öz-özünə növbəti sualı cavablandırmır.

Proqnozlaşdırma layihəsini ölçülə bilən qurun

Əvvəlcə proqnozun nəyə və hansı vaxta aid olduğunu müəyyən edin: məsələn, yaxın 30 gündə hansı hesabların əlavə araşdırmaya ehtiyacı ola bilər. Uyğun tarixçəni toplayıb təmizləyin, təlim və qiymətləndirmə məlumatlarını ayırın, sonra məqsədə uyğun sadə modeldən başlayın. Nəticəni əvvəllər görünməmiş nümunələrdə yoxlayın və yanlış müsbət ilə yanlış mənfinin əməliyyat xərcini müqayisə edin. Təlim məlumatında nəticə ayrıca saxlanmış nümunələrdəkindən xeyli yaxşıdırsa, model həddindən artıq uyğunlaşmış ola bilər. Bir-biri ilə güclü əlaqəli amillər reqressiya əmsallarını qeyri-sabit edə bilər; onların əlaqəsini yoxlayıb dəyişənlər dəstinə yenidən baxın. Davranış dəyişdikcə dəqiqlik və nəticə paylanmasını izləyin; sürüşmə və qeyri-müəyyənlik müşahidə olunanda həddi və ya modeli yenidən nəzərdən keçirin.

1. 01

   Məqsədi müəyyən edin

   Hədəf, vaxt aralığı və model nəticəsinə əsasən veriləcək qərarı yazın.

2. 02

   Məlumatı hazırlayın

   Tarix, etiket və çatışmayan dəyərləri yoxlayıb təlim və test dəstlərini ayırın.

3. 03

   Yoxlayın və izləyin

   Səhv növlərini, müxtəlif qruplardakı nəticələri və zamanla dəyişməni ölçün.

Reqressiya əlaqəni modelləşdirir, səbəbiyyəti sübut etmir

Reqressiya seçilmiş nəticə dəyişəninin bir və ya bir neçə amillə necə əlaqələndiyini tənliklə təsvir edir. Xətti reqressiya davamlı qiyməti, məsələn, növbəti saatın sorğu həcmini təxmin edə bilər; logistik reqressiya ikili nəticənin ehtimalını hesablaya bilər. Əgər uğursuz giriş sayı ilə hesab ələ keçirmə halları birlikdə artırsa, bu əlaqə araşdırmaya kömək edir. Lakin mövsümi dəyişiklik, kampaniya və ya başqa gizli amil hər ikisinə təsir edə bilər. Korrelasiya birlikdə dəyişməni göstərir; səbəbiyyəti əsaslandırmaq üçün dizayn, zaman ardıcıllığı və alternativ izahları ayrıca yoxlamaq lazımdır.

Qərəzi dəyişkənlikdən ayırın və qruplar üzrə yoxlayın

Məlumatın və ölçmə üsulunun sistemli şəkildə bir nəticəyə itələməsi bias və ya qərəzdir; təsadüfi səhv isə nəticələri hər iki istiqamətdə dəyişə bilər. Daha çox müşahidə orta qiymətin hesablanmasında təsadüfi səhvi azalda bilər, amma təmsil olunmayan qrup və ya səhv ölçmə kimi sistemli qərəzi öz-özünə aradan qaldırmır. Modeli yalnız orta dəqiqliklə yox, uyğun istifadə qrupları və real tətbiq şəraiti üzrə də sınayın. Nəticə keyfiyyətinin ölçülməsi üçün təmsilçi test nümunələri və qrup səviyyəsində hesabatdan istifadə edin.

Dispersiya yayılmanı ölçür; standart kənarlaşma ilkin vahiddədir

Baş məcmuənin dispersiyası qiymətlərin ortadan kvadrat fərqlərinin cəminin N-ə bölünməsi ilə hesablanır. Nümunədən baş məcmuənin dispersiyasını qərəzsiz qiymətləndirmək üçün nümunə ortasından kvadrat fərqlərin cəmi n−1-ə bölünür (n > 1). Buna görə dispersiyanın vahidi ilkin ölçünün kvadratıdır: məsələn, dəqiqə². Standart kənarlaşma dispersiyanın kvadrat köküdür və dəqiqə ilə ifadə olunur. Gündəlik giriş həcminin dispersiyası baza davranışının nə qədər dəyişdiyini göstərə bilər, amma yüksək qiymət avtomatik hücum demək deyil. Həcmi, hadisə növünü və müşahidə sayını kontekstdə yoxlayın; orta, median və başqa ölçülərlə birləşdirin.