Əsas fikir
Təcili görünən sorğunu ikinci, əvvəlcədən məlum kanalla təsdiqləyin. Şəxsi məlumat ifşa olunarsa, sübutu qoruyun, hesabları möhkəmləndirin və təhdid varsa uyğun qurumlara müraciət edin.
Saxta bəhanə ilə etibar qazanılması
Pretexting saxta bəhanə və ya ssenari ilə etibar qazanmağa yönələn sosial mühəndislik üsuludur: fırıldaqçı iş yoldaşı, IT dəstəyi, bank əməkdaşı və ya təchizatçı kimi görünərək inandırıcı vəziyyət uydurur. Bu üsul geniş yayılmış fişinq məktubundan daha fərdiləşdirilə bilər və telefon, mətn, e-poçt və ya üzbəüz söhbətdə baş verə bilər. İctimai profil və ya əvvəlki sızmadan götürülmüş məlumat hekayəni inandırıcı göstərə bilər. Məqsəd parol, ödəniş, şəxsi məlumat, məxfi sənəd və ya sistemə giriş əldə etməkdir.
Vishing telefon və səsli mesajdan istifadə edir
Vishing səsli fişinqdir: zəng, avtomatik zəng və ya səsli mesajla bank, dövlət qurumu, kommunal xidmət və ya texniki dəstək əməkdaşı kimi görünür. Zəng edənin göstərilən nömrəsi saxtalaşdırıla bilər; internet telefoniyası (VoIP) və sintez edilmiş səs zəngin həqiqiliyini təkcə səsdən ayırmağı çətinləşdirə bilər. Fişinq müxtəlif kanallardan istifadə edir: e-poçt fişinqi məktublarla, smishing mətn mesajları ilə, vishing isə səsli rabitə ilə həyata keçirilir. Səsli mesajda verilən geri zəng nömrəsi də müstəqil yoxlanmalıdır. “Hesabınızı dərhal xilas edin” və ya “indi ödəniş edin” tələbi məlumat və ya uzaqdan giriş paylaşmaq üçün əsas deyil.
Gözlənilməz sorğunu müstəqil kanalla yoxlayın
Təcili ton, istənməyən əlaqə, məxfi məlumat sorğusu və normal təsdiq prosesindən yan keçmək xəbərdarlıq əlamətləridir. Zəngi bitirin və ya cavabı saxlayın; göndərənin verdiyi nömrədən istifadə etmədən, rəsmi saytda və ya təşkilatın kataloqunda olan tanış nömrə ilə quruma zəng edin. Ödənişi, hesab dəyişikliyini və uzaqdan texniki dəstəyi ikinci əməkdaşın təsdiqi və əvvəlcədən razılaşdırılmış proseslə yoxlayın. Əgər məlumat artıq paylaşılıbsa, parolu etibarlı cihazdan dəyişin, sessiyaları ləğv edin və təhlükəsizlik komandasına bildirin. Parol və birdəfəlik kodları zəng edənə verməyin, gözlənilməz MFA sorğusunu təsdiqləməyin. Pul artıq köçürülübsə, təşkilatın maliyyə məsulu və bankın rəsmi kanalı ilə dərhal əlaqə saxlayın; yalnız parol dəyişmək ödənişi geri qaytarmır.
Doxing məlumatı razılıqsız yayımlayır
Doxing (doxxing) şəxsi və ya tanıdıcı məlumatın razılıq olmadan toplanıb ictimai yayılmasıdır; məqsəd çox vaxt qorxutmaq, təqib etmək və ya alçaltmaq olur. Hücumçu sosial şəbəkə paylaşımlarını, iş yeri nişanlarını, açıq reyestrləri, şəxsi məlumat satan vasitəçilərin qeydlərini, təkrarlanan istifadəçi adlarını və əvvəlki sızmalardakı məlumatı birləşdirə bilər. IP ünvanı bəzi şəraitdə təxmini yer və ya internet provayderi göstərə bilər, konkret ev ünvanını özü müəyyən etmir. Risklərə təqib, reputasiya və maliyyə zərəri, saxta təcili çağırış və fiziki təhlükə daxildir.
Məlumatı azaltmaq və ifşaya cavab vermək
Sosial profilin görünürlüğünü və məkan nişanlarını məhdudlaşdırın, istifadəçi adlarını xidmətlər arasında təkrarlamayın, güclü unikal parol və MFA işlədin. Məlumat brokerinin silinmə və ya imtina prosedurunu yoxlayın; axtarış xəbərdarlığı faydalı ola bilər, lakin bütün paylaşımı tapacağına zəmanət vermir. İfşa aşkar edilərsə, platformaya bildirin, ekran görüntüsü və vaxtı saxlayın, hesabları qoruyun və yaxınlarınızı və iş yerinizi sizin adınızdan edilə biləcək saxta müraciətlər barədə xəbərdar edin. Təhdid və ya fiziki təhlükə olduqda yerli hüquq-mühafizə və təcili yardım kanalı ilə əlaqə saxlayın.