Əsas fikir
Fidyə tələb edən zərərli proqrama qarşı hazırlıq bir alətlə məhdudlaşmır. Cavab planını, yenilənən antivirusu, zəifliklərin aradan qaldırılmasını, məhdud giriş hüquqlarını və yararlı ehtiyat nüsxələri birləşdirin. Davranış təhlili və təcrid əlavə mühafizə verə bilər. Ehtiyat nüsxələr olsa belə, yoluxmuş sistemlərin təmizlənməsi və bərpası vaxt tələb edə bilər.
Hücumdan əvvəl cavab və bərpa planını hazırlayın
Fidyə tələb edən zərərli proqramın hücumu zamanı vaxt itkisini azaltmaq üçün əsas sistemləri və məsul şəxsləri əvvəlcədən müəyyənləşdirin. Plan komandanın təxminlərə əsaslanmadan hərəkət etməsinə kömək etməlidir. Hazırlıq həm hücumun təsirini məhdudlaşdırmağa, həm də işi bərpa etməyə yönəlir.
Əsas sistemləri müəyyənləşdirin
Təşkilatın işi üçün vacib proqramları və infrastrukturu siyahıya alın. Onların saxladığı məlumatların mühafizəsini və sistemləri yenidən işlək vəziyyətə gətirmək imkanını qiymətləndirin.
Hərəkətləri və məsuliyyəti bölüşdürün
Hücum zamanı hansı işin görüləcəyini və onu kimin yerinə yetirəcəyini yazın. Məsuliyyət bölgüsü qarışıqlıq zamanı vacib addımların unudulması riskini azaldır.
Bərpa imkanını planla əlaqələndirin
Sistemin necə bərpa olunacağını mövcud mühafizə tədbirləri və məlumatların vəziyyəti ilə birlikdə nəzərdən keçirin. Bərpa müddətini əvvəlcədən verilmiş zəmanət kimi qəbul etməyin.
Antivirusu quraşdırın və yeniləyin
Hər hücum yeni və mürəkkəb zərərli proqramdan istifadə etmir. Köhnə variantlar da dövriyyədə qalır; onların tanınması üçün antivirusun quraşdırılması və yenilənməsi əsas tədbirlərdəndir. İmza əsasında yoxlama artıq məlum olan nümunələri aşkar etməyə kömək edir.
Davranış təhlili isə proqramın nə etdiyini qiymətləndirir və əvvəlki imzalara uyğun gəlməyən dəyişdirilmiş variantların müəyyənləşdirilməsinə kömək edə bilər. Antivirus bu mühafizə planının bir hissəsidir; sistemlərin yenilənməsi, girişin məhdudlaşdırılması və ehtiyat nüsxələr də lazımdır.
İnfrastrukturda istifadə oluna bilən zəiflikləri azaldın
Təcavüzkarlar mövcud proqram və infrastruktur zəifliklərindən istifadə edə bilərlər. Mühafizənin gücləndirilməsi yeniləmələrin, zəifliklərin və giriş hüquqlarının davamlı idarə olunmasını tələb edir.
Yeniləmələr və zəifliklər
Zəifliklərin aşkarlanmasını onların aradan qaldırılması ilə əlaqələndirin. Yeniləmələri aktual saxlamaq və aşkar olunan boşluqları düzəltmək təcavüzkarın istifadə edə biləcəyi imkanları azaldır.
Bütün qoşulmuş komponentlər
Kompüter və serverlərlə yanaşı IoT cihazlarını, şəbəkə avadanlığını və xidmətlərini də yoxlayın. Zəif qorunan komponent digər sistemlərə keçid nöqtəsinə çevrilə bilər.
Yalnız lazım olan giriş
Kritik resurslara girişdə minimum səlahiyyət prinsipini tətbiq edin. Hesab məlumatları ələ keçirilərsə, məhdud hüquqlar mümkün zərərin miqyasını azalda bilər.
Ehtiyat nüsxələri bərpa üçün hazırlayın
Aktual və yararlı ehtiyat nüsxələr yoluxmuş sistemləri təmizləyib təhlükəsiz vəziyyətdə yenidən qurmaq üçün əsas verir. Bu imkan bütün vacib məlumatların müntəzəm surətdə köçürülməsindən asılıdır. Bərpa da vaxt tələb edir: ehtiyat nüsxənin olması işin dərhal davam edəcəyinə zəmanət vermir.
Vacib məlumatları əhatə edin
Təşkilatın işi üçün vacib məlumatlar serverlərlə yanaşı işçi kompüterlərində də ola bilər. Orada saxlanan vacib faylları ehtiyat nüsxələməyə daxil edin.
Nüsxələri müntəzəm yaradın
Vacib məlumatların nüsxələrini müntəzəm və tez-tez yaradın. İşçi cihazlarındakı belə məlumatların mərkəzi yerdə ehtiyat nüsxəsinin olması onları ümumi bərpa planına daxil etməyə kömək edir.
Yenidən qurma işini nəzərə alın
Ehtiyat nüsxə yoluxmuş maşının təmizlənməsi və yenidən qurulması işini aradan qaldırmır. Bərpa prosesinə vaxt ayırın və sürətli nəticəni əvvəlcədən vəd etməyin.
Proqramın davranışını yoxlayın və təhlükəli hərəkətləri məhdudlaşdırın
Mühafizəni yalnız proqramın mənbəyinə və ya imzasına əsaslandırmaq kifayət etməyə bilər. Davranış təhlili proqramın işə salındığı şəraiti və etdiyi hərəkətləri qiymətləndirir. Süni intellekt və maşın öyrənməsi bu qiymətləndirməyə kömək edən üsullardandır.
Təcrid və virtuallaşdırma yanaşmaları etibarlılığı müəyyənləşməmiş proqramın əsas sistemə təsirini məhdudlaşdırmağa yönəlir. Bu üsulları cavab planı, antivirus, infrastrukturun mühafizəsi və ehtiyat nüsxələrlə birlikdə nəzərdən keçirin. Əlavə texnologiya həmin əsas işləri əvəz etmir.